چابهار، مرکز گردشگری، با اهمیت استراتژیک

31 10 2010

چابهار در یک نگاه
موقعیت جغرافیایی و وسعت شهرستان چابهار با مساحتی حدود 17155 کیلومتر مربع در منتهی الیه جنوب شرقی ایران در کنار آبهای گرم دریا عمان واقیانوس هند قرار گرفته است. این شهرستان از جانب شمال به شهرستانهای ایرانشهر و نیکشهر و از جنوب به دریای عمان و از شرق به پاکستان و از غرب به استانهای کرمان و هرمزگان محدود می باشد. بندر چابهار-مرکزشهرستان- با وسعتی بالغ بر 11 کیلومترمربع در ارتفاع 7 متر از سطح دریا قرارگرفته است و در 60 درجه و 37 دقیقه طول شرقی و 25 درجه و 17 دقیقه عرض شمالی قرار دارد. فاصله هوائی شهرستان چابهار تا تهران 1456 کیلومتر و فاصله زمینی از طریق جاده ایرانشهر به کرمان 1961 کیلومتراست. فاصله بندر چابهار تا مرکزاستان 738 کیلومتر می باشد. این شهرستان دارای حدوداً 300 کیلومتر مرز آبی در دریای عمان می باشد. شرایط آب وهوایی همجواری منطقه آزاد چابهار با دریا، نزدیکی به مدارراس السرطان و قرار گرفتن درمسیر بادهای موسمی شبه قاره هند و جبهه‌های استوایی موجب گردیده است که دارای آب هوایی گرمسیری معتدل با رطوبت نسبی باشد. این منطقه گرمترین نقطه کشور درزمستان وخنک‌ترین بندر جنوبی ایران درتابستان می باشد. متوسط دمای حداکثر (در خرداد ماه) طی یک دوره 7 ساله31 درجه سانتی گراد ومتوسط دمای حداقل (دردمای ماه) 19 درجه سانتی گراد.ومتوسط دما درطول سال 26 درجه سانتی گرادمی باشد. حداقل رطوبت نسبی 60 درصد و متوسط رطوبت نسبی 70درصد گزارش شده است. متوسط بازندگی سالانه کمتر از 200 میلی متر در سال است که 64 درصد آن در زمستان می بارد. جاذبه های گردشگری • خلیج چابهار: با جلوه‌های بی نظیر طلوع و غروب خورشید در دریا که بدون شک زیباترین منظره طلوع و غروب کشور است. •

Chabahar-Iran by Mojtabaa.
ساحل صخره ای: در کناره‌های دریای عمان و در قسمت جنوبی شهرستان چابهار صخره‌های بزرگی در اثر پیشـروی آب دریا و فرسایش سنگهای رسـوبی به وجود آمده که چشـم اندازی زیبا را تشکیـل داده است.ایـن بخـش از سـواحل را بخصوص در هنگام غـروب می توان به عنوان یکی از دیـدنی ترین سواحل جنوبی ایـران نام بـرد زیرا دیـواره‌های صخره‌ای و منـاظر دلنـشین ماننـد آکواریـومـی طبیعـی با انواع ماهی همـواره بینندگان را به شگفتی وا می دارد. • اسکله‌های شهید کلانتری و شهید بهشتی:بندر چابهار دارای ۲اسکله بزرگ با ظرفیت تخلیه و بارگیری 15-20هزار تن • اسکله‌های ماهیگیری:در چابهار چندین اسکله صیادی وجود دارد که 3 سکلـه صیادی تیس، رمین و بریس از بقیه دیدنـی تر هستند. اسکله تیس در داخــل محوطــه منطقــه آزاد و رمیــن در 10 کیلـو مـتری و بریس در 60 کیلو متری چابهار قرار دارد تماشای لنجها و قایقهای ماهیگیری و صیادان دریا دل صید هـای گونـاگون ماهی و شاه میگوها که از محصولات دریای منحصر به فرد منطقه است دیدنی و خاطره انگیزند. • گل فشانها: در بیـــــــن دشت کهیـــر و تنگ و در 20 کیلو متـــری روستای کهیر در مسیر جاده تنگ ـ گالـک به فاصله چند کیلو متــری سه تپــه کــوچک گل فشا ن به ارتفاع10-20 متر وجود دارد که دو تـای آنهـا هماننــــــد تپه بوده و از چندین سال پیش غیـــر فعـال شده اســت و سومی شکل یک آتشــفشان در حال حاضـــــر فعـال می باشد. که یــک پدیــده منحصـــر به فرد طبیعی میباشد و نظیر آن فقط در 3 نقطه دیگر جهان گزارش شده است و همواره از دهانه آن گل سرد طوسی رنگی تراوش می کند. • تالاب لیپار: در 15 کیلــــو متری شهر چابهار بعد ا‌‏‏‎ز روستای رمین در مسیر جاده‌ای ساحـلی گواتـر و در تنگه‌ای صخره‌های مشـرف به دره‌ای سبز و زیبا قرار دارد که از بالای آن روستــای لیــپار در میان سبزه زارها پیداست .در میان دو کوه که فاصــله چـــندانی با هم ندارند آب بندی ایجاد شده که آبــهای سـرگردان اطراف را در خود جمع نموده است و به آبگیــــری به طول 14 کیلومتر تبدیل شده است در این آبگیــر چشم نواز انواع بوته ها و درختچه ها از نوع گز و کلیر و چش با چشم انـدازی زیبا، منطقه‌ای بــکر بااکو سیستم خاصی را به وجود آورده است. پرندگانی چون چنگر، فلامینگو، کشیم، انواع حواصیـــــل، طاووس کن، باقرقره، تیهو، عقاب دشتی، خوتکا، منظره زایـــد الـوصفی را به وجـود آورده اند.
Bris Port by Amoo Afshin.
• انجیر معابد(لورـ لول) و به زبان محلی ها کرگ: درختانی بزرگ که در نوار ساحلی چابهار می رویند و در تمام اعضای آن شیره سـفیــــد رنــگی جریان دارد و از درختان تیره کائو چــــوئی بشمار می آیند، تاج این درخت بزرگ و پهـن و از انشـــعابات آن ریشه‌های نا بجا می روید پوست درخت صاف و خاکستری، برگهایش بیضی شــــکل ساده و درشــت است، میوه هایش نارنجی رنگ و به درشتی فندق و قابل خـــوردن است. عمـومـــا این درختـان دارای قدمتی بالای صد سال هستند و اکثرا در نزدیکی زیارتگاه ها قرار دارند یا قبلا زیارتگاه بوده اند، در حــال حاضر در روستاهای رمین، تیس کوپان، ماشی، لیپار، کوپان سر و … از این درخت ها وجود دارد. • جنگل حرا، تیمر: در ناحیــــه ساحلی خلیـــج گواتر به ویژه در خور باهو و در نزدیکی محلی که رودخانه باهــو کلات به دریای عمان می ریزد، جنگلی بسیار زیبا و قابل توجه از گونه حرا پدیدار می‌گردد. حرا درختــــچه‌ای است که در مردابهای نواحی گرم کرانه‌های عربــستان، مصـــــر و جنــــــــوب ایــــــران از جمله شهـــــــرستان چابهار می روید. از مشخصات حرا این است که دانه اش بر روی درخــــت مادر رشد اولیه را طی کرده و سپس نهال جوان حاصل از درخت جدا شده و به مرداب می افتــــــد برگــهای حرا با دوام است و ظاهر بیضوی شکل و منتهی به یک خامه باریک می باشد، قسمت مورد اســـتفاده پوســته شاخه آن می باشد، در حال حــــاضر این جنـگل یکی از زیبـــــا ترین منظــــره‌هــــای مو جود در چابهار و منطقه گواتر می باشد .
Image(032) by sahelnshin.
رودخانه باهو کلات: یکی از پر آبترین رودخانه‌های استان و عامل اصلی حیات و زندگی در جنوب بلوچستان بحساب مـــــی‌آید. این رودخانه آبهای مناطق وسیعی از صفحات جنوبی شهرستان ایرانشـــهر و شهرستان چابــــــهار را جمع آوری و به دریای عمان سرازیر میکند رودخانه باهوکلات در 90 کیلومتـــری شرق چابـــهـار به خلیج گواتر دریای عمان سرازیر میشود. این رودخانه بویژه به دلیل زیستگاه تمســـاح ایرانــی از نـظرگردشگری اهمیــت فراوانی دارد شرایـط و عوامل زیست محیطی در این رودخانه در مقایســه با سایـراکو سیستمهای آبی از ثبات و پایداری کمتری برخوردار است به طــوری که میتــوان گفــت در اینجــا زیستگاه آبی به نوعی با زیستگاه خاکی در هم آمیخته است. در مورد آبگیر های کم عمق و موقـــت درامتداد سرتاسر رودخانه‌های این منطقه نیز همین مطــالب صادق است در این زیستــگاه ها که گاه تاچندین ماه بدون آب باقی می ماند جانورانی که حیات آنها به آب وابسته است نیز به گونــه‌ای حــیرت انگیز خود را با شرایط محیطی وقف داده اند. • تمساح پوزه کوتاه: تمساح (کروکو دیل) پوزه کوتاه برجسته ترین موجــود حیات وحش منطقه چابـــهار است که بطـــور طبیعی در این منطقه زندگی میکنند. زیستگاه اصلی این تمساح که به نام محلی گانـدو خوانده میشـــود حدود 380هزار هکتار مســاحت دارد که بخشـــی از آن در چابــهار و بخــش دیگر آن در شهرســتان ایرانشهر قرار دارد. بیشتر این تمساح ها در برکه‌های میان راســک و باهو کلات و باتلاقــهای دلــگان وکلانی متمرکــــز هستند و این تمســـاح تنـها تمســـاح ایـــران اســت که دارای ارزش ملی و بیـــن المللی است طول این جانور تا چهار مترو حدود نیمی از کل بدن آنرا دم قوی این حیـــوان تشــــــکیل میگردد. بزرگترین خزنده ایران بازماندهُ خزندگانی است که حدود 265 میلیون سال پیـــش می‌زیســــته‌اند و درطول 65 سال گذشته تغییرات اندکی یافته‌اند دارای پوزه‌ای پهن بـــــوده که طرفیـــن فـــک بالایی 19 دندان و طرفین فک پایینی 15 دندان دارد و در قسمت پشت سر و در ناحیــه گردن دو جفــت صفحـات شاخی بزرگ دیده می‌شود دارای پاهای کوتاه بوده و پنج انگشت منتـهی به ناخنـــهای بلنـــد در پاهـای جلوئی و چهار انگشت منتهی به ناخنهای کوتاه تر در پاهای عقبی دیده می‌شود، رنگ عمــومی بدنــش زیتونی تا قهوه‌ای بوده و شکمی بدون فلس و به رنگ سفید متمایل به زرد دارد. تمساح حیوانی بســـیارخجالتی، محتاط و ترسوست و به سختی می توان آن را مشاهده نمود. در این حال حیوانی باهــــــوش و زیرک است و به محض احساس خطر و با حضور مزاحم در آب فرو رفته و مخفی می شــود ولی برای تنفس باید سریعاٌ به سطح آب برگردد. غذایش را عموماٌ ماهیان، پرندگان و پســتانداران تشــکیل مـــی‌دهند و عموما شبها شکار می کند. •
IMG_0001 by Mohammad Mahdi.
کوههای بدلند (Bad-Land) یا مریخی: کوههای بدلند نیز یکی از منـاظر بدیع و سحرانگیزی هستند که به موازات ســـاحل از منطقــهً کچــو تا طرفهای خلیج گواتر کشیده شده‌اند و از پدیده‌های ژئو مور فولوژی این ناحیه هستند . آثار باستانی • ویرانه های تیس کوپان: موقعیت جغرافیایی: بخش مر کزی ـ دهستان کمبل سلیمان ـ روستای تیسکوپان خصوصیات: آثاری از ویرانه های قدیمی در دره تیـسکوپان باقی است و این دره از دره تیـس بزرگتـــــر است . • محوطه باستانی کنارک : موقعیت جغرافیایی: بخش کنارک ـ قسمت شمال غربی و جنوب شرقی کنارک خصوصیات: در محوطه شمـــال غربـــی ابزاری از دوران پارینه سنگی میانی بدســـت آمده که در یــک سطح صاف به صورت پراکنده پخش شده‌اند و شبیه ابزار شمال غربی ایران و ابــزار لادیزی می باشـنـــد و به آثار دوران پارینه سنگی شبیه هستند. در بخش جنوب شرقی ابزاری بدست آمده که در کنار آنــــــها مقداری سفال ساده و منقوش مربوط به هزاره چهارم و اوایل هزاره سوم قبل از میلاد دیده می‌شود.
6 by sahelnshin.
ویرانه های شهبازبند بر فراز کوه شهباز بند آثار حصاربند و پی بندهای ساختمان و در بعضی از نکات آثار شهر نشینی و خانــه های مسکونی باقی مانده است. بنا بر بــاور بومی ها برفراز این کوه بازهای شــکاری شــاه تربیــت مــی‌شده‌اند . شیرک سنت در شمال و شمال شرقی دره تیس واقع گردیده و دارای اثر دیواری است که از دیواری است که از پیروز گــت عظیــم تــر و قطورتر به نظر می آید و شاید شهرک یا آبادی کوچکی در دره تیس بوده است . ویرانه های شهبازبند بر فراز کوه شهبازبند آثار حصاربند و پی بند های ساختمان و در در بعضی از نکات آثار شهر نشینی و خانه های مسکونی باقی مانده است. بنا بر بـاور بومی ها بر فراز این کوه بازهای شــکاری شــاه تربیــت مــی‌شده‌اند . – فلعه تیس ( قلعه پرتغالیها) موقعیت جغرافیایی: بخش مرکزی، 5 کیلومتری شـمال غربی چابهار، روستای تیـس قدمت : دوران اسلامی شماره ثبت ملی :555 خصوصیات معماری: این قلعه به ابعاد 26×54 متر ساخته شده است. عرض ساختمان بر پهنــه‌ی دماغـــه‌ای که پانصد از آبخور دریا فاصله دارد در قسمت انتهای دماغـــه واقـــع اســت در قســـمت شـــمال شرقی درب ورودی اصلی قرار دارد و دارای چهار گوشواره خلفی که در پشت دیوارهای هشــتی واقــع شده اند. هر کدام از آنها خود یک اطاقی است که با پی های قطور ســاخته شـده انــد. و دارای ایوانـی است که با دو پله با حدود یک متر ارتـفاع از سطح حیاط قلعه بلنـدتر است، در ضلع شــمال شرقی آثـار اطاق هایی وجود دارند که اکنون خراب شده اند. و هر کدام دارای یک اطاق بزرگ تر مشــرف به ایـوان اختصاصی هستند. طرز ساخت بنا (اطاقها و ایوانها) شبـیه به کاروانسرای شاه عباسی بیستـون اســت کــه در زمان شاه سلیمان صفوی ساخته شده است. در سه طرف حیاط حجــره هـا و اطاقــــهایی حجـره ها و اطاق های ضلع شمالی وجود دارند. در سمت ساحل دریای عمان آثار دو برج بــزرگ در طرفیـن دیده می‌شود. برج سمت راست که در جنوب قرار دارد به صورت یک اطاق با یک ایوان و یک شاه نشــــین است که بر روی هرمی مکعب مستطیل شکل پی سازی شده و یک برج با منار بر روی آن قرار گرفتـــــه و یک منار به ارتفاع 5/6متر باقی مانده است. مصالـــح بکار رفته در ســاخت قلعه، آجر، ســنگ و گچ می باشند و آثاروتزئینات از آجر و سنگ در اطراف گلدسته هــای باقی مــانده اند، ایــن منــاره بــرای دیدبانی به کار می رفته است. و چون بر همه خلیج دهانه تیس اشراف کافی دارد و در ضمـن از فاصلــه زیادی در دریا دیده می‌شود . سبک ساخت و نوع مصالح بکار رفته مناره و گوشواره به سبک ســـلجوقی می باشد. و تعمیرات بعدی که در اتاق ها و ایوانها انجام شده بیشتر سبک صفوی و سبک دوران قاجاریـه است و گوشه های حیاط قلعه آثاری از آب انبارها دیده می‌شود که از ســنگ و ســاروج و گچ ســاخته شده‌اند در بیــــرون دیوار بلند قلعه آثار چاهی وجود دارد که در سنگ صخره کــنده شده و لبــه چاه بااستفاده از سنگ و ساروج محکم شده است در قسمت سقف قلعه چوبهایــــی بکار رفته است که احتمالا از نقاط دیگر به این محل آورده شده اند. تزئینات دور منار آجر چینی شبیــه سبک تزئینــات منــارهای دوره سلجوقی می باشند اگر چه از بیــــن رفته‌اند ولی نقــش هایی به خط عربی و خط کوفی از اثــر برجستگیها و گودیها مشـــخص می‌شود اندازه اطاق ها معمولا 4×3 متر یا کمـــتر است که دور یــــا چهار طرف یک پهنه وسیع واقع شده‌اند . در کتاب باستانشناسی و تاریخ بلوچستان به نقل از سرتیپ مهدی خان مهــندس ایرانی آمده است: ((در تیس بسیار قلعه خوبی است و یک سمت بدنه قلعه وصل به دریاست، قدری ناتمامــی دارد کـــه بنُا و عمله در آن مشغول کارند. دیوار بزرگی از سمت دریا کشیده‌اند برای بار اندازی وغیـــره حصــن معتبری است واصل قلعه نو در روی تپه مرتفعی ساخته شده است .)) {سنه1282 هجری}(ش8) • قلعه پیروز گت: موقعیت جغرافیایی: بخش مرکزی ـ5کیلومتری شمال غربی چابهار ـ روستای تیس قدمت: اشکانیان و ساسا نیان این قلعه بر فراز تپه ای در وسط دره تیس واقع است. ارتفـاع تپه از ارتفاع دو رشتـــه کوه اطراف تپـه بیشتر نیست. بلندی این محل تقریبا‏ّ 5/1 تا 4 برابر ارتفـــــاعات اطراف در محـــل روستــای تیس می باشد. تپه از تخته سنگ هایی از جنس رسوبی و آهکی تشکیل شده است. آثاری از زراعت و آبادانی در اطـراف تپـه پیروز گت دیده می‌شود راه ورود به تپه سخت و پر خطر است. در قسمت پایین تپه و در اطـــراف آن آثاری از دیوارهای سنگی بزرگ و قلوه سنگ و ساروج با قدمت خیلی زیاد دیده می‌شود. قســـمتهایی از دیوارها که باقی مانده‌اند ضخامتی 5/2 تا 4 مترو ارتفاع آن در بعضی نقاط به 12 متـر می رسد. بیــن دیوارهای اصلی اطراف تپه دیوارهایی با ضخامت کمـــتـر به موازات دیوار اصـــلی دیده میــشود که از یکدیگر 8 متر فاصله دارند و 200 متر طول دارند. بین دو دیوار آثاری از برجهای قلعه نمایان است و هر نقطه از تپه برای تاسیسات خاصی مانند کشیـــــک خانه، قراول خانه و حفاظت قلعه اختــصاص داشته است و تنها اثری که از آن به جا مانده است سنگ و دیوار شکسته، ملاط، ساروج، گچ، خــــرده های سفالی و پی های بنائی می باشند. علاوه بر این دیوارهای بزرگ وضخیـم قلعه اثـــر خندقــی بـه عـرض3 متر و عمق متفاوت قبل از دیوار اصلی دیده می‌شود. در اطراف دژ آثاری از آب انبارها نــمایان اســت زیربنای قلعه حدود 800 متر، طول و عرض آن با توجه به وضع طبیعــی زمیـن متغیــر اســت و تقریبــاً بیضی شکل می باشد . آثارهایی از برجها در ضلع شمالی و جنوبی دیده می‌شود. در قسمت ضلع شمالی دو اطاق کـــوچــــک در اندازه های 3×2 متر به منظور دیدبانی روی یک گوشواره زمین مانند دو طبقه واقع شده اند. وبلنـــــد ترین قسمت دژ و برج بر روی همین گوشواره است و بر اطراف اشراف دارد. در گوشـــه هـای شــرقی و غربی در مرکز حیاط قلعه آثاری از سکو های بلند که از سنگ تراشیده ســـاخته شــده انــد مشــــهود است وقسمت هایی که باقی مانده‌اند نماینگر محلی برای اجتماع، عبادت یا نشستن اهــل قلعــه در یـک مجلس بودهاست. سنگ های بکار رفته در بنا ها غیر آهکی هستند که نقاط دیگری به اینجـا آورده شــده‌اند زیرا جنس خود تپه آهکی و سیلیسی می باشد. این بنا با توجه به آثار باقی مـــانده مشــابه بنـا هــای دوره پارتی (اشکانی) است و نام پیروز ساسانی به این احتمال قوت می بخشد .
cfz_84 (23) by sahelnshin.
• قلعه بلوچ گت: موقعیت جغرافیایی: بخش مرکزی ـ 5 کیلو متری شمال غربی ـ روستای تیس این قلعه بر بالای کوهی مرتفع قرار گرفته است آثار دیوار قلعه و یک برج دید بـــانی از آن بــــر جــای مانده است بقایای دو مقبره هرمی شکل برجسته که با سنگ و ساروج بنا گردیده‌اند و از نــــوع مقـــابـر اسلامی می باشند دیده می‌شود. همچنیـن آثاری از حصار و باروی قلعه در پیرامون محوطــــه اصلــــی و اطراف دژ فوقانی نیز باقی است، چندین چاه به منظور تامین آب مورد نیاز در صخره حفـــر شده انــد. در روی قلعه آب انبارهایی از سنگ و سا روج و گچ در درون صخره تعبیــه شـده است کـه بــا وســایل وابزاری آب مورد نیـــاز را از پای قلعه کشیده و به داخل آب انبارهای بالا رسانیده اند. این آب انبارهـــا در موقع ضروری آب مورد نیاز داخل قلعه را تأمین می کرده اند. ایــن قلعـــه دارای یــک موقعیـــــت ممتــازی بوده که آب رسانی، دید کافی به دریا و دور بودن آن از دسترس مهاجمان از خصوصیــــات آن بوده اند. • قلعه انو شیروان سنگان: موقعیت جغرافیایی: شهرستان چابهار ـ بخش دشتیاری ـدهستان باهو کلات ـ 2 کیلو متـــری روســـتای سنگان قدمت: 300 سال این قلعه در 2 کیلو متری روستای سنگان در دهستان باهو کلات بر فــراز کوهــی قــرار گرفتــه اســت ،نوشیروان خان از قوم گیچکی ساکن در گیچ حدود 311 سال پیـــش بـه بـاهــو کلات مـــهاجرت کـرده و قلعه را ساخته است . • قلعه باتل: موقعیت جغرافیایی: شهرستان چابهار ـ دبستان پلان ـ روستای گتیگ خصوصیات معماری : این قلعه بر روی تپه خاکی قرار دارد لایه های سنگ عظیمی بر روی تپه نـمـــایــان است که با فرسایش خاک زد آنها خالی شده است، آثاری از قبیـل فسیـل حیوانــات و صدفـــهای دریایی در محل دیده می‌شود که بیانگر این است درسالیان کهن این ناحیه جزئی از دریا بوده اســت در قســـمت بالای کوه باره هایی از ظروف سفالی جلب نظر میکند، آثاری از برج و بارو ها دیـــده می شـود کــه بــه مرور زمان به کلی تخریب شده‌اند که تنها خرابه ای از آن باقی مانده است. در محل آثاری از یک چاه به قـطر یک متـــرو سی سانتیـــمتر و به شکل دایره در دل کوه کنده شده است • پیل بند: موقعیت جغرافیایی: بخش مرکزی ـ 5 کیلو متری شمال غربی ـ روستای تیس بر روی رشته کوه فیل بند که در مقابل شهبــازبنـد واقع است، پس از ویرانه های شــهر ســنج کمیلی، آثار بارویی که چندین کیلومــتر طول دارد دره را از غــرب به شــرق در برگرفته وجود دارد ایــن دیــوار عظیم با سنگ گچ و ساروج ساخته شده است در خصوص وجه تسمیه آن مردمی محلی بر این بـــــاورند که بر فراز سطح نزدیک خط الراس این رشته کوه محل نگهداری فیل های شــاه بــوده و فیـــل بـانـان در آن جا فیل تربیت می کرده‌اند در حال حاضر در طول رشته کوه فیل بند آثار پــــــی ها، بند ها و حفــره ها و چا ههایی وجود دارد که احتمال می رود شهر قدیمی تیس، تأسیسات ساختمانی، بازرگانی، شهری، انبارها و سراهای مشهورش در قسمت قدیمی و بر فراز ارتفاعات سراسری دره تیــس قرار داشـــته و دره تیس محل زراعت و دامنه آن محل دفن اموات بوده است. گورستان های تاریخی • مقابر جنانی گچ: موقعیت جغرافیایی: شهرستان چابهار ـ بخش مرکزی ـ روستای تیس جنانی کچ در دامنه کوه پیـــل بند در جنــوب دره تیس واقع است .(جنانی کچ محلی اســت که بنــــا بر باور مردم محل سکونت جن ها بوده است ) مقــابر جنانی کچ در یک ســـرازیری ملایم قرار دارند ایـــن مقابر با مقابر سیراف بوشهر شبیه هستند. با این تفاوت که تعداد قبر ها کمتر و جهت آن ها تقــریباُ شمالی جنوبی یا شـمال شرقی جنوب غربی است. در میان قبر ها چند قبر ایستاده بچشم می خورد و یک مقبـــره پلکانی با سرپوش صندوقچه ای از سنگ وگچ بصورت نیمه سالم بدون لوحـــــه و تزئـــینات خـــارجی وجود دارد که به نظر می رسد از دوران اسلامی یاجدید باشـــد. و تقریبـــاً حدود 200 قبر کــــــهن درمحوطه قدیمی آن وجود دارد . • محوطه باستانی دمب کوه: در حدود 90 کیلومتری شمال خاوری چابهار ـ در بخش دشتیاری در فاصــله 5/2 کیلومتـــری روستـــای بلور مچی در ناحیه باهوکلات قرار گرفته است . در این محوطه باســـــتانی حدود 4500 تا 5000 تدفین تخمیــــن زده می‌شود که این قبــــور به شکل اطاقکهایی به اندازه های 1×1 و 2×5/1 و 2×2 متر بنا گردیده‌اند . • گورستان تپه نهادی: موقعیت جغرافیایی: بخش مرکزی، 5کیلو متری چابهار ـ روستای تیس قدمت : قبل از اسلام ـ دوران اسلامی مشخصات : در دامنه کوه فیل بند ودر جنوب تیـس در یک زمین با شیــب ملایم قرار دارد، تعــــداد این قبرها زیاد نیست ولی سه مقبره در کنار هم قرار دارند که دو قبر بزرگ در دو طرف و یک قبـــر کوچــک در میان آنها واقع شده است. جهت آنها شمالی جنوبی و شیــب آنـها رو به شمـال است، بنا بر ایـــن سرمرده ها در جهت جنوبی ـ شمالی واقع می باشد هر سه قبر در سنگ کنــــده شده اند. احتمـــــالاُ ایــن مقابر متعلق به اعضای یک خانواده هستند که در یک حادثه از بین رفته انـــد چنیــن مقابری بصـــــورت خانوادگی و دسته جمعی در قبرستانهای کارتار در لبنان دیده شده است . • گورستان قدیمی دشتیاری: موقعیت جغرافیایی: شهرستان چابهار ـ بخش دشتیاری قدمت : پیش از تاریخ دوره آهن کا وشگر : اشتین در 1932 میلادی خصوصیات : قبور شناسایی شده در این منطقه دارای نوعی سفال خشن قرمز یا خـــــــودی با روکش سفید هستند که بعضی از آنها آثاری از قبیل مانده های غذا و یا آثار سنگی و فلزی دیگر مشاهده شــــده است و تعداد این قبور به 3000 قبر می رسد . •
Chabahar 014_1 by blossom202004.
غارهای بان مسیتی تیس : موقعیت جغرافیایی: بخش مرکزی ـ 5 کیلو متری شمال غربی ـ روستای تیس در دامنه کوه شهبازبند. یک غار طبیعی و دو غار مصنوعی در کنار هم قرار دارند مجمـــوعه این غارهــــا را مردم محل بنام بان مسیتی می شناسند. غار اول طبیعی و بصورت نیم دایــره اســـت و با استفــــاده از روش تراشکاری داخل غار و دهانهً آن توسعه پیدا کرده است یک مقبره کوچک از گچ به صـــــــورت دوسطح افقی که بر روی یکدیگر قرار دارند وفاقد آثاری از قبیل سنگ نوشته، خط و لوحه در عمـــــق یک متر از سطح غار دیده می‌شود که در گرد آن یک فضای کوچک وجود دارد. از سطح غار تا مقبــــــره به اندازه یک پله گودی دارد. مکعبی از سنگ و گچ بر فراز مقبره ساخته شده که زیر بنای یک گنبــــــــــدکوچک است بدنه های اطراف این مکعب را با گچ برنگ سفید در آورده انــــــد در ورودی مقبره رو بــه دره تیس و به موازات دهانه ورودی غار واقع شده است. سطح مقبره در اندازه 8/0×1/3×8/1 متر اســــت برروی دیواره های مکعب مقبره گچکاری و با جوهر قرمز وبنفش خطوط و علاماتی نقش گردیــــــده که شبیه به خط گجراتی و هندی هستند. طول و عرض غار 180×240 متر و ارتفاع آن نیز 240 مــتر اســـت یک غار مصنوعی سمت راست غار طبیعی به فاصله هفت قدم قرار دارد که آثار تراش به خوبــــــی در آن آشکار است. دهانه آن هشتاد سانتیمتر ارتفاع دارد و سقف آن کوتاه است و اکنون به علـــــت خرابـــــی یک آدم متوسط به زحمت در آن بطور خمیده می تواند بایستد و در انتها مسدود است و احتمــــــال دارد حفره ها یا روزنه هایی طبیعی یا مصنوعی در قسمت انحناء خلفی کوه این غار را با غار ســـوم وصـــــل کرده باشد یا به چاه های زیر زمینی که محلی برای دفن اموت در معابد قدیمی است برساند و ســـــکویی که از سنگ وگچ ساخته شده است دیده می‌شود که دهانه ورودی آن 80 ســانتیمتر و ســــقفی کوتــــاه دارد. به فاصله 50 متر در سمت چپ غار اصلی، غار سوم که طول دهانه قوسی آن حــــدود 20 مـــــتر است قرار دارد ظاهرا این غار ها جزو یک واحد تاسیساتی ساختمانی بوده و به منزلــه هجـــــره هــــا و توقفگاههای معبد یا پرستشگاهی بوده و در سطح زمین تا ورود به دهانه غار، پله کانی وجــود داشــــــته که آثار آن باقی است .
koohaye_merikhi_chabahar (4) by sahelnshin.
• گودانگریز یا گودال انگلیس: موقعیت جغرافیایی: بخش مرکزی ـ 5 کیلومتری شمال غربی ـ روستای تیس در دامنه کوه فیل بند در جنوب دره تیس قرار دارد مــــردم بومـــــی نقل می کنند که در اواخــــر دوره قاجاریه و در اوایل دوره پهلوی انگلیسیها به کمک تعداد کثیری از کارگران بــلوچ در این محـــل اقـــدام به حفاری نموده و مقادیری سفال، اشیاء برنزی، آهنی و سنگی پیدا کرده و غارت نموده‌اند . سید غلامرسول قبره سید غلامرسول موقعیت جغرافیایی: بخش مرکزی ـ 5کیلومتری شمال غربی چابهار شماره ثبت ملی : 1559/3 قدمت : 465 ه. ق مقبره ای با دیواره های سفید رنگ به سبک معماری هندی که دروازه ورودی آن در ضلع غربی بنــا واقــع گردیده است پس از درب ورودی صحن بزرگ حیاط مشاهده می‌شود امام زاده در ضلع غربی حیــــــاط واقع گردیده است. بر پیشانی ورودی بنا تزئینات نقاشی الوان با طرحهای نقوش سـتـــاره های مشــــبک وجود دارد. ظاهرا نمای دور تا دور داخل ساختمان دارای نقاشیهای جالبی بوده است کلمـات لا اله الا الله، یا محمد و یا علی و … نقاشی از گل در دیوارها جلب توجه می کند و فرم آن طوری است کــه نشــــان می دهد این اثر در روزگار سلجوقی احداث شده و در دوره صفویه نیز طرح هــای نقاشی بــا اصــالـــت خاصی بر روی دیوارها تعبیه گردیده است. مقابل آرامگاه صفحه ای به ارتفاع یک مــــــتر و چـــهار پله قرار دارد که بر روی آن مقبره واقع شده است. در قسمت شرقی صفحه آرامگاه (مقبره) یک پیشــــــخوان باسقف تیر های چوبی و حصیری و چند ستون چوبی است. که با پنج پله به حیــــاط متـــصل می‌شود. پیشخوان قدمت چندانی ندارد، ساقه گنبد استوانه ای است و سقف گنبد از درون با گچ سفیـــد شـــــده و بنا کاملاُ یک بنای خاص ایرانی و از معماری سلجوقی الهام گرفته است. مقبره در میــــان بنــا واقــــع گردیده و بر روی آن یک صندوقچه و بالای آن یک جعبه چوبین با تزئینات مختلف هندســی قــرار دارد، قبرستان در جانب شرق بنا قرار دارد. شرح زندگی سید غلامرسول در خصوص شرح حال ایشان روایات مختلفی نقل شده که به آن ها اشاره می‌شود : نام اصلی ایشـــــــان سید نا محمد و مردی صالح، شیعه مذهب بوده و در گذ شته مورد توجه مسلمانان هنـــــدی بوده و ایــن توجه باعث شده که بنا در دوره های بعدی تحت تاثیر معماری هندی قرار گیرد طبـــــق روایات سیـــدنا محمد مسلمان هند بوده است و در سفری به چا بهار تصمیم داشته که زن چابهاری اختیـــار کنـــــد برای تدارک چنین منظوری مشغول می‌شود. اما در شب عروسی دچار کسالت می گردد بطوریکه در بســــــتر مرگ می افتد و چون مورد توجه مردم بوده و در دم مرگ به آن ها وصیــت می کنـد که پـــس از مــرگ سوگواری نکنند و در عوض مدت 10 شبانه روز بر سر قبرش شادی کنند تا روحش شاد شود . این مراسم هر ساله از 15 ذی القاعده به مدت 10 روز بر پا می گردد و در این مراســـم عــده زیـــادی از اهالی چابهار و مناطق همجوار شرکت می کردند (در حال حاضر چنین مراسمی بر گزار نمیشود ) . در مراسم جشن و پای کوبی مردم چابهار و خصوصا بومیان آفریقایی (سیاهپوســتان) در صبــــــــح روز اول و دوم حیاط آرامگاه به وسیله زنان جارو زده می‌شود و مرد ها با لباس پاکیزه به فراهم کردن بســــاط جشن می پرداختند، وهنگامی که آفتاب طلوع میکرد ساز و دهل مینواختنـــــد، قــــوالان پاکستـــانی، رقاصان هنـــدی و خوانندگان سیاه و مهمان نوازان بلوچ به هر طریقی در این شادی خدمت میـــکردند و این مراسم به مدت 10 روز در 3 نوبت صبح، عصر و شامگاه اجرا میشد. زنان مسن به داخل آرامگاه میرفتند تا شفا دردمندان و نیــات دیگران را بخواهند در حالی کـــه در ایـــن زمان مردان در بیرون محوطه پیشخوان به ساز و دهل مشغول بودنــــد و چنــــد زن جوان به رقصیـــدن میپرداختند و زنان مسن در داخل حـــرم به دعا مشغول میشدند و شفـــــا میافتند و پس از10 روز حــرم را ترک میکردند. تا سال دیگر در مراسم جشن عروسی سیدغلامرسول شرکت کنند. و در کتاب فرهنگ مردم بلوچ نوشته عبدالله ناصری آمده است : ((در مورد صاحب مزار دو عقیده وجود دارد یکی آنکه معتقدند این مزار از آن عارف وارستـــه و مـــــرد حقی است به نام سید عبدالرسول و این زیارتگاه مردم شیعه چابهار است و افراد غیــــــر شــــیعه هم از شیعه های این سرزمین پیروی میکنند. بعضی دیگر عقیده دارند این مزار یک (لــوطی) اســـت مطـــرب های دوره گرد را لوطی مینامند . ولی گویند صاحب این مقبره شب عروسیش فوت نموده و هر ســــاله معتـــــقدیـــن به او در ســالروز مرگش که در روز آخر ماه ذی القاعده به مدت 7 روز با ساز و دهل و آوازخوانــــی و رقـــــــص و پای کوبی میکنند. این مراسم به دو جهت انجام میشود. یکی این که لوطی فوت شده چون عمـــــــرش را به مطربی و شاد کردن مردم گذرانده وصیت کرده که بعد از مرگش نیز در کنــار مــــزارش رقــــص و پای کوبی و در حقیقت مراسم شادی بر پا شود. و خواسته است تأثیر وجود خود را در شــــادمانی مــــــردم بعد از مرگش نیز حفظ کند. دیگر اینکه این شخص که در شب عروسیش فوت کرده بسیار مجـــــرب و مورد توجه افراد طائفه اش بوده و چون عروسی نافرجامی داشـــــته و حســـرت بــگور بــــرده است. دوستدارانش هر ساله در سالروز مرگش برای او جشن عروسـی میگیــــرنـــد و یاد عروســـی او را زنده میدارند. البته چون پیروان صاحب مزار شیعه مذهب هستند در ماه محرم نیـز مراسم ســـوگواری و روضه خوانی در این مقبره بر پا میشود . قدم گاه خضر موقعیت جغرافیایی : شهرستان چابهار ـ بخش مرکزی ـ جنوب غربی چابهار در جنوب غربی چابهار در محلی بنام سپوزه واقع گردیده است. خواجه خضر از مشایخ مورد احـــــترام بومیها بوده و وی مقبره ای ندارد زیرا مردم بر این باورند که او زنده و پاسدار لنج ها و قایقهایــــــشان مــــی باشــــد درقدیم مراسم خاصی در این قدمگاه بر پا می شد، مردم قربانی و یا خرما و حلوا به مکان مورد نظـــــــر و در بین افراد تقسیم می کردند . • ساختمان قدیمی تلگرافخانه چابهار : موقعیت جغرافیایی : شهرستان چابهار ـ بخش مرکزی ـ خیابان مولوی این ساختمان در سال 1281 ه. ق به وسیله انگلیسها ساخته شده است از قدیمـــی ترین ساختمـــان های سنگی موجود در شهر چابهار است که به منظور رونق دریا نوردی، تجارت و ایجاد ارتبــــاط با هنـــد ، گواتر، چابهار، جاسک، بندر عباس توسط مجریان خط تلگراف انگلیــــس در دو طبقه ســـــاخته شده است . • چاه باستانی پلان : موقعیت جغرافیایی : شهرستان چابهار ـ بخش پلان ـ روستای پلان قدمت : دوره هخامنشی (سلطنت کوروش) خصوصیات : چاه باستانی روستای پلان با آجر ساخته شده است . • چاه باستانی تیس کوپان: موقعیت جغرافیایی: بخش مرکزی ـ دهستان کمبل سلیمان ـ روستای تیس کوپان خصوصیات : این چاه در ارتفاعات شرقی ـ غریی تیس کوپان قرار دارد که در کوه تراشیـــده شــــــــده است و به شکل مربع در اندازه های 5/1 در 5/1 متر احداث شده است .
۲۰۰۸۰۵۰۹۰۰۹ by sahelnshin.
• سد های تیس : موقعیت جغرافیایی: بخش مرکزی ـ 5 کیلومتری شمال غربی ـ روستای تیس مشخصات : سدهای تیس در دو طرف دماغه قراردارند که قلعه تیس بر روی آن واقع اســــت آثار ایــــن سد ها به ارتفاع 20 سانتیمتر باقی است ودر ساخت آنها از سنگهای تراشیده شده و سنگهای دریایی تیــــز وبلند ملات ساروج استفاده شده است تقریباُ این سد ها هشت متر ارتفاع داشته‌اند که 6/4 متـــــــر آن به مرور زمان در زیر ماسه های ساحلی مدفون شده است. انتهای یکی از آنها به کوه پیل بند و دیگـــــری به کوه شهباز بند منتهی می شده که به عنوان مانعی از هدر رفتن آب شیرین ناشی از باران جلوگیری مــــــی‌کرده‌اند.
منبع  

About these ads

کارها

Information

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s




دنبال‌کردن

هر نوشتهٔ تازه‌ای را در نامه‌دان خود دریافت نمایید.

به 1,403 مشترک دیگر بپیوندید

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: