سفری کوتاه به بلوچستان

17 07 2011

سفری کوتاه به بلوچستان
گروه محیط طبیعی؛ مونا قاسمیان: می گویند در بلوچستان یا مکران گاندوها برای مردم مقدس هستند. هم ارزش با آب. برای همین است که آنها اگر هم رودخانه خشک شود و از گشنگی و گرما به خانه های مردم روستا وارد شوند؛ این گاندوها نیستند که خانه را ترک می کند، بلکه مردم بومی هستند که از خانه خارج می شوند و به انتظار می نشیند تا تنها تمساح ساکن ایران از خانه آنها خارج شود. برای همین است که هنوز گاندوها با آرامش به زندگی خود در رودخانه سرباز ادامه می دهند. البته این باور مردم بلوچ است. مردم مهمان نوازی که خاطره مهمان نوازی های آنها ما را از حجم تبلیغات منفی در این دیار شرمنده می کند. باید به این دیار فراموش شده ایران سفر کرد تا دید آنچه را باید هر کس به چشم خود ببیند.

 sistan6_888067407.jpg


 سفری کوتاه به بلوچستان

سبزپرس- گروه محیط طبیعی؛ مونا قاسمیان: می گویند در بلوچستان یا مکران گاندوها برای مردم مقدس هستند. هم ارزش با آب. برای همین است که آنها اگر هم رودخانه خشک شود و از گشنگی و گرما به خانه های مردم روستا وارد شوند؛ این گاندوها نیستند که خانه را ترک می کند، بلکه مردم بومی هستند که از خانه خارج می شوند و به انتظار می نشیند تا تنها تمساح ساکن ایران از خانه آنها خارج شود. برای همین است که هنوز گاندوها با آرامش به زندگی خود در رودخانه سرباز ادامه می دهند. البته این باور مردم بلوچ است. مردم مهمان نوازی که خاطره مهمان نوازی های آنها ما را از حجم تبلیغات منفی در این دیار شرمنده می کند. باید به این دیار فراموش شده ایران سفر کرد تا دید آنچه را باید هر کس به چشم خود ببیند.

اما اگر می خواهید لذت دیدن تنها تمساح ایرانی را از نزدیک لمس کنید، باید به شهر سرباز سفر کنید. شهری که بیش از 8 ساعت با ایرانشهر فاصله دارد. ایرانشهر هم یکی از شهرهای سیستان و بلوچستان است که فرودگاه هم دارد. البته می توانید در چابهار و نیکشهر هم این خزنده با ابهت را ببینید. اما محل اصلی زندگی آنها رودخانه سرباز است.

sistang_493709847.jpg

راه دوراست. اما دیدن آرواره باز گاندو و شنیدن غرش با ابهت او سختی راه را آسان می کند. برای همین است که با ماشین حدود 8 ساعت در جاده های پیچ در پیچ شهرهای خشک بلوچستان حرکت می کنیم تا به پشت سد پیشین برسیم. جایی در نزدیکی مرز پاکستان. همراه ما جاده های طولانی و خشک بلوچستان است. هر چند هر جا که کوچکترین آبی در این شهر بی آب ایران وجود داشت پر بود از نخلستان . درختهای خرمایی که کافی بود دستت را بلند کنی تا بتوانی به راحتی از نخلهای سبز این دیار خشک رطب بچینی.

sistan2_776308990.jpg

گاندو، تمساح بلوچی ایران

گاندو یا تمساح پوزه کوتاه ایرانی را به این خاطر به این نام می نامند که به‌عنوان تنها گونه از راسته تمساح‌ها در ایران پهن‌ترین پوزه را در مقایسه با سایر تمساح‌ها دارد. یکی از ویژگیهای مهم گاندو هم پاهای قوی است که دارد. شاید برای همین است که می تواند تا خانه های مردم روستا برود. هرچند دلیل معمول آن وجود سیلاب های فصلی و آورده شدن بلااجبار گاندو به نزدیکی خانه ها است.

اصغر مبارکی یکی از کارشناسان سازمان محیط زیست است. کسی که اگر بخواهیم اطلاعاتی درباره گاندوها به دست بیاوریم بی شک همه او را معرفی می کنند. زمانی هم که به پاسگاه محیط بانی شهر درگس می رسیم، این کارشناس محیط زیست هم برای رسیدگی به وضعیت گاندوها در منطقه است. او درباره جمعیت این گونه می گوید: بنابر اطلاعات باقی مانده در 30 سال گذشته جمعیت این گونه کاهش چشمگیری نداشته است. یعنی چند سالی است که ثابت مانده است. چرا که خطر انسانی جان آنها را تهدید نمی کند. طبق آخرین تخمین های زده شد بین 200 تا 300 گاندو در ایران زندگی می کنند. گاندوها قد متوسطی دارند. یعنی حدود ‌2 تا 3 متر. در 8 تا 10 سالگی به بلوغ می رسند و اگر شرایط مهیا باشد 20 تا 30 سال عمر می‌کند. فصل تخم‌گذاری هم اردیبهشت ماه است و نوزادان در تیر ماه سر از تخم در می‌‌‌آورند.

gandoo2_801709248.jpg

جاده سازی اینجا هم جان گاندوها را می گیرد

اینجا برعکس بسیاری از زیستگاههای حیات وحش شکارچیان تهدید کنندگان زندگی گاندوها نیستند. هر جای ایران که برویم ساخت جاده های غیر اصولی یا سرعت بالای خودروهای عبوری یکی از عاملان اصلی مرگ جانوران هستند. از یوز گرفته تا گاندو. آمار تصادفات جاده‌ای تمساح‌ها هم بالاست. به دلیل ساخت جاده های بسیار در منطقه، زمانی که خشکسالی می شود گاندوها برای یافتن آب به سمت جاده می آید. این آمدن همان و تصادف با وانت ها و یا پیکاب های پرتردد در جاده هم همان. آن وقت است که یک بومی با دیدن جنازه گاندو به ماموران انتظامی یا محیط بانها خبر از مرگ این جاندار می دهد.

sistan3_572432062.jpg

سرباز هم از ساخت سد بی نصیب نماند

البته رودخانه سرباز هم از ساخت سد بی نصیب نمانده است . قبل از انقلاب سد پیشین دراین رودخانه ساخته شد و ارتباط گاندوها را با یکدیگر قطع کرد. برای همین بخشی از گاندوها بالای سد زندگی می کننند و برخی دیگر در پایین دست سد. البته وقتی بارندگی در منطقه خوب می شود و مخزن سد لبریز می شود برخی از تمساح ها از بالای سد به پایین سد می افتند یا در جایی آن بالا گیر می کنند. مانند تمساحی که اکنون در پاسگاه محیط بانی درگس زندگی می کنند. یک ماده گاندو ده سال. که برای اولین بار در اسارات تخم گذاری هم کرد. هرچند که هیچ تخمی از او به ثمر نرسید.

sistan4_192227276.jpg

پروش تمساح برای پوست آن به صرفه نیست

چند سال پیش بود که بحث استفاده اقتصادی و پرورش تمساح در ایران به یکی از موضوعات روز مطرح شده بود. اما مبارکی در این باره معتقد است: پرورش پوست تمساح اصلا به صرفه اقتصادی نیست. برای همین به غیر از یک نفر که در جزیره هنگام مشغول ساختن یک پرورشگاه تمساح است کسی در این زمینه در ایران فعالیت نمی کند.

او درباره شیوه پرورش تمساح در ایران می گوید: پرورش تمساح بومی در ایران مطلقا ممنوع است. برای همین باید تمساح های 50 سانتی را از خارج خریداری و وارد کنند. 4 سال طول می کشد تا این تمساح به رشدی برسد که بتوان از پوست آن استفاده کرد.

این بچه تمساح ها حدود 200 دلار قیمتشان است. هزینه نگهداری آنها در مدت چهار سال را هم که در نظر بگیریم. برای همین هزینه تمام شده برای پوست آنها در برابر سود این کار ارزش اقتصادی ندارد. از سوی دیگر بازار پوست این جاندار در جهان با کاهش شدید قیمت روبه رو است. برای همین مبارکی معتقد است: در ایران کسی به دنبال پرورش تمساح برای استفاده پوست یا دیگر فراوردهای آن نیست.

گاندوها به مردم حمله نمی کنند

بیش از 9 سال است که هیچ گزارشی از حمله گاندو به انسان گزارش نشده است. آخرین گزارش هم مربوط به بچه ای بود که در هنگام آبتنی در برکه آبی به اشتباه روی تمساحی رفته بود. گاندو هم در واکنش بچه را زیر آب خفه کرده بود. برای همین است که می گویند گاندوها هم با مردم بلوچ مهربانند. البته مطمئن باشید که اگر خواستید به نزدیکی گاندو ها بروید آنها به سمت شما حمله نخواهند کرد. این را مبارکی می گوید. او معتقد است گاندوها به محض دیدن انسان به سرعت به داخل آب می روند و به انسان حمله نمی کنند.شاید همین تعامل بین مردم بومی و گاندوها است که جمعیت این گونه را ثابت نگه داشته است. هر چند جمعیت این گونه افزایش قابل توجهی هم نداشته است. چرا که معمولا از 20 تا 25 تخم گاندو شاید یکی از آنها هم به سن بلوغ نرسد.

sistan5_122483535.jpg

پاییز را برای دیدن گاندو انتخاب کنید

اگر تصمیم تان برای دیدن گاندوهای ایران جدی است بهترین زمان پاییز است. چرا که زمانی که هوا سرد است این حیوانات باهوش زمان بیشتری در خشکی هستند تا در زیر نورخورشید خود را گرم کنند. بهترین ساعت دیدن هم حدود 9 صبح است. اما با کوچکترین سر و صدایی گاندوها به سرعت از مقابلتان دور می شوند و به داخل آب پناه می برند.

البته به این نکته توجه کنید که جمعیت گاندوها بسیار پراکنده هستند. ممکن است در یک زیستگاه فقط 2 تمساح زندگی کنند و با فاصله‌ای چندین کیلومتری چند تمساح دیگر در زیستگاهی دیگر. برای همین بهتر است با یکی از محیط بانها هماهنگ کنید تا شما را به مکانی ببرد که جمعیت بیشتری از این گونه در آنجا زندگی می کنند. گاندوهای لجنی رنگی که در کنار همدیگر مشغول آفتاب گیری در زیرنور خورشید هستند. در کنار رودخانه. یادتان باشد آرام به سمت آنها حرکت کنید تا بتوانید چند دقیقه ای از نزدیک گاندوهای سرزمین مکران را ببینید.

پهره
شنبه 25 تیر ماه سال 1390

Advertisements

کارها

Information

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s




%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: