به ياد مـاشـاءالله بــامـری موسيقدان بلوچ

23 07 2011

به ياد مـاشـاءالله بــامـری موسيقدان بلوچ که امروز به خاک سپرده شد
عـبـدالـسـتـار دوشــوکـی
گروه رستاک – آهنگ مروچان ( بلوچى)
امـــروز پيکر مـاشـاءالله بــامـری يکی از نوازندگان و خواننده های سرشناس و صاحب سبک و نامدار بلوچ در قطعه هنرمندان گورستان شهرستان زادگاهش ايرانشهر، که شهر دلگان قبلاً جزوی از آن بود، به خاك سپرده شد. بامری که بعد از چندين ماه جدال با سرطان روده، ديروز در سن ۶۰ سالگی دار فانی را وداع کرد، نه تنها يکی از پيشکسوتان و مقام دان های خلاق موسيقی بلوچی بود بلکه جزوء مفاخر هنری استان سيستان و بلوچستان و ايران شناخته می شود. نگارنده حدود چهل سال پيش در عنفوان نوجواني، با صدای گرم و سبک دوست داشتنی و مردمی مـاشـاءالله بــامـری آشنا شدم. ترانه قديمی و بسيار زيبای وی بنام «لاشار کوءرا سالونک ِ سيئرين» (جشن و سرور عروسی داماد در کنار رودخانه لاشار) بعنوان يک قطعه بيادماندنی موسيقی فولکلور بلوچی در تاريخ موسيقی و هنر بلوچستان ثبت شده است. حدود چهل سال پيش مـاشـاءالله بــامـری در شعر و موسيقی خود همواره از شادی و شعف دادمادهايی سخن می گفت که بعد از مراسم کئورگان (آراستن داماد) در کنار رودخانه های بلوچستان با دُهل و سُرنای شاد بسوی خانه عروس بدرقه می شدند. داماد های شادی که بدون حيرت و تعجب به وفور يافت می شدند. آخرين اثری که من از مـاشـاءالله بــامـری ديدم، همکاری اخير وی با گروه رستاک بود که ويدئوی زيبای آن در يوتيوب موجود است (۱). اما اين بار بجای شور و شعف قديمی در مورد وفور دادمادهای شاد، در ترانه ای بنام مروچان (اين روزها) وی به سبک همان موسقيی شاد هميشگی خود، اکنون (اين روزها) از حيرت و درماندگی خود برای يافتن «آنگونه دادمادها»، حکايت از گزر نامناسب زمان و حقيقت تلخ مکان دارد. در نتيجه تعجب آور نيست اگر گروه با ارزش رستاک برای راهنمايی در مورد موسيقی بلوچی به سراغ مـاشـاءالله بــامـری رفتند.

مـاشـاءالله بــامـری همانند بسياری از مشاهير و پژوهشگران موسيقی فولکلور بلوچی نظير ملاکمال حان هوت، جـاروک و استاد دينارزهی ريشه در فرهنگ غنی بلوچی داشت. بامری علاوه بر ايران بهمراه گروه خود به نام «آوای دل» در کشورهای مختلف جهان از جمله آلمان، هلند، ترکيه، فرانسه، بلژيک، ونزوئلا، عمان و امارات کنسرت برگزار کرده بود و هنر موسيقی بلوچی را به عرصه نمايش گذاشته بود. اگرچه وی در بسياری از جشنواره های ملی و بين المللی مورد تقدير و ستايش قرار گرفته بود، اما جايگاه به اصطلاح «خاکی» و مردمی بودن و شيوه ساده زيستن وی در طی قريب به نيم قرن فعاليت هنری او را در اذهان مردم بلوچ و بقيه هموطنان برای هميشه ماندگار کرده است. بياد دارم در اوايل دهه پنجاه شمسی ماشاءالله افتخار ما در کنسرت های موسيقی اردوگاه تابستانی نوجوانان در رامسر بود و بسياری از ما نوجوانان شرکت کننده در اردوگاه رامسر به او افتخار می کرديم. آخرين اجرای مـاشـاءالله بــامـری در تالار بتهـوون خانه هنرمندان تهران برگزار شد. اگرچه ادره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی سيستان و بلوچستان مدعی است بخشی از هزينه عمل جراحی و مداوای مـاشـاءالله بــامـری را تقبل کرده، اما بر طبق گزارش مندرجه در خبرگزاری کار ايران (ايلنا) به تارخ امروز اول مرداد (۲) وزارت ارشاد از هنرمندان بومى استفاده‌ى ابزارى مي‌كند ـ و بامری از اين امر مستثنی نبود. خبرگزاری کار ايران (ايلنا) بنقل از محمدرضا درويشى(هنرمند و پژوهشگر) در مرگ اين هنرمند بومى می گويد: هيچ‌كس در اين كشور به ماشاءالله بامرى كمك نكرد. اين هنرمند خاطرنشان كرد: هزينه‌ى بيمارستان ماشاالله بامرى سه ميليون تومان بود كه با كمك فواد توحيدى و دو نفر از دوستان وى تامين شد تا جسم بامرى از بيمارستان مرخص شود (۲). وی اضافه می کند: صندوق حمايت از هنرمندان به كدام فرهنگ اين مملكت كمك كرده است كه بزرگان موسيقى محلي‌اش براى هزينه‌هاى ناچيز جان خود را به راحتى از دست مي‌دهند؟ بر طبق گزارش ايلنا مـاشـاءالله بــامـری حتى هزينه‌ى شيمي‌درمان خودش را نداشت و اگر مي‌توانست اين هزينه‌ها را بپردازد حداقل تا يك سال ديگر می ماند (۲). روانــش شاد و يادش گرامی بــاد!

عـبـدالـسـتـار دوشــوکـی
مرکز مطالعات بلوچستان ـ لندن
شنبه اول مرداد ۱۳۹۰

Advertisements

کارها

Information

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s




%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: