قبل از آن که فاجعه بر در بکوبد…

19 04 2013

zelzele-bقبل از آن که فاجعه بر در بکوبد…
نويسنده: کورش شجاعي
بزرگ ترين زلزله ثبت شده در ايران دو روز پيش با قدرت حدود 7.7 ريشتر نه تنها مناطق زيادي را در سيستان و بلوچستان کشورمان لرزاند بلکه شدت و گستره اين زلزله پاکستان، دبي، عمان و حتي دهلي را در هندوستان درنورديد که البته به لطف خداوند و به دلايلي از جمله اين که زلزله بسيار شديد اخير در عمق ۹۵ کيلومتري زمين رخ داده و مرکز آن نيز در منطقه کويري و خالي از سکنه و با فاصله ۲۰ کيلومتري از شهر «گشت» در منطقه سراوان سيستان و بلوچستان بوده و با وجود اين که ۴۰ ثانيه هم تداوم داشته است تنها يک قرباني و ۱۲ مصدوم برجاي گذاشت. اما به خير گذشتن اين زلزله شديد نبايد مسئولان و مردم را دچار غفلت کند و باعث شود که خاطره بسيار تلخ و دردآور زلزله هاي تاريخ ايران که تلفات جاني و خسارت هاي مالي فراواني داشته است را از ياد ببريم. بايد اين حقيقت را باور کنيم و از ياد نبريم که کشورمان روي يکي از سه کمربند اصلي زلزله کره زمين قرار دارد که اگرچه تنها ۲۰ درصد زلزله هاي جهان در اين کمربند (آلپ – هيماليا) به وقوع پيوسته است که ايران، اندونزي، هند، نپال، افغانستان، پاکستان، ارمنستان، ترکيه و جنوب ايتاليا روي اين کمربند زلزله قرار دارند اما معمولا به خاطر وقوع زمين لرزه ها در عمق کم زمين در اين کمربند، زلزله ها تلفات جاني و خسارت هاي مالي فراواني به دنبال داشته است و همچنين نبايد فراموش کنيم که زلزله بوئين زهرا که حدود ۵۱ سال پيش در نزديکي تهران رخ داد با قدرت 7.1 ريشتر بيش از ۱۱ هزار قرباني گرفت. زلزله فردوس حدود ۴۵ سال پيش با قدرت 7.3 ريشتر اين شهرستان را لرزاند و ۱۰ هزار قرباني برجاي گذاشت، زلزله طبس که حدود ۳۴ سال پيش با قدرت 7.8 ريشتر لرزه به جان اين شهر انداخت ۱۵ هزار قرباني گرفت و دو سال بعد زلزله 7.3 ريشتري در کرمان جان ۱۵ هزار نفر ديگر از هموطنانمان را گرفت. نبايد فراموش کنيم حدود ۲۳ سال پيش زمين لرزه 7.4 ريشتري آن چنان منجيل و رودبار را لرزاند که حدود ۵۰ هزار نفر از عزيزان هموطنمان در اين زلزله جان باختند و مگر مي شود زلزله هولناک بم را که گرچه تنها 6.6 ريشتر بزرگي داشت اما دست کم ۴۰ هزار انسان را به کام مرگ برد، فراموش کرد. هدف از يادآوري اين آمار تلخ و تاسف بار که لرزه بر وجود هر انساني مي اندازد تلخ کردن کام مردم نبود بلکه مروري بر تعدادي از زلزله هاي رخ داده در وطن عزيزمان بود تا مبادا فراموش کنيم توجه نکردن به مقاوم سازي و استحکام سازه ها و بناها و خانه هاي مسکوني آن هم در کشوري که روي يکي از سه کمربند اصلي زلزله کره زمين قرار دارد چه فجايعي آفريده است و معلوم نيست که اگر زلزله اخير که بزرگ ترين زلزله تاريخ ايران بود خداي ناکرده در شرايط جغرافيايي و پهنه ديگر و منطقه و شهر ديگري از کشورمان رخ مي داد چه فاجعه اي به وقوع مي پيوست.

زبانم لال و خداي ناکرده اگر چنين زلزله اي در پايتخت کشورمان که به همراه شهرهايي مانند توکيو، لس آنجلس و مناطق زيادي از اندونزي جزو شهرهاي زلزله خيز جهان هستند با آن جمعيت انبوه و بيش از ۱۰ميليوني رخ دهد چه فاجعه اي به بار خواهد آمد. که البته از عمق وجود آرزو مي کنيم هيچ وقت چنين اتفاقي نه در تهران و نه در هيچ کجاي وطنمان و بلکه در هيچ جاي دنيا رخ ندهد، اما مگر مي توان وقايع طبيعي و من جمله انرژي متراکم و موجود در بين صفحات زمين و گسل ها و زلزله خيز بودن کشورمان را ناديده بگيريم.

اگر زلزله بزرگ روز سه شنبه گذشته در يکي از مناطق شهري و پر از سکنه و در عمق کم زمين رخ مي داد با وجود انبوه خانه هاي غيرمستحکم در بسياري از روستاها و شهرهاي کوچک و بزرگ کشور چه فاجعه اي به وقوع مي پيوست؟ گرچه بزرگ ترين زلزله ۵۰ سال و يا به قولي صد سال اخير کشور به لطف الهي با چنين شرايطي و در چنان عمقي رخ داده و مرکز آن کيلومترها با اولين منطقه مسکوني فاصله داشته است و تنها يک زن سالخورده از هم ميهنانمان قرباني شده، اما به هيچ عنوان نبايد فراموش کنيم که اين انرژي متراکم و هولناک و خشمگين طبيعي هميشه و همچنان در کمين است و معلوم نيست بار ديگر هم اين چنين مهربانانه لرزه بر جان زمين بيندازد و تنها يک قرباني بگيرد. پس بايد با توجه به قبول واقعيت هاي علمي موجود و زلزله خيز بودن کشورمان مثل بسياري ديگر از کشورها چاره اي اساسي انديشيد تا قهر طبيعت و انرژي متراکم در دل زمين قادر نباشد خانه ها را بر سر ساکنانش آوار کند و جان مردمان را بستاند. تجربه هاي جهاني در مناطق زلزله خيز دنيا نشان داده است که توجه جدي به مکانيک خاک، مهندسي و استحکام بنا، استفاده از مصالح مرغوب، نظارت و اجراي دقيق و مکان يابي مناسب و مقاوم سازي، استفاده از فن آوري هاي نوين، سبک سازي و … توانسته ساختمان ها و سازه ها را حتي در برابر زلزله هايي به بزرگي ۸ ريشتر و بيشتر از آن را چنان مقاوم و سازگار کند که حتي يک قرباني نگيرد و البته نمونه هاي موفقي نيز از مقاوم سازي بناها و دقت در اجرا و استفاده از مصالح خوب در برخي نقاط کشورمان نيز ثابت کرده است ما نيز به راحتي مي توانيم با اتکا به دانش بومي شده در کشورمان و مهندسان کارآزموده و کارگران ماهر و متخصص، خسارت هاي جاني و مالي زلزله ها را به حداقل برسانيم. تصاوير زلزله هاي اخير و حتي زلزله بم به خوبي نمايانگر اين واقعيت است که ساختمان ها و خانه هايي که منطبق بر آيين نامه هاي قانوني ساخته شده است يا آسيب نديده و يا دچار آسيب هاي بسيار کم شده است. وجود خانه ها و ساختمان هاي سالم پس از زلزله بم و هم چنين خانه هاي پابرجامانده در ديگر مناطق زلزله زده از جمله زلزله بوشهر و سراوان گواه صادقي بر اين مدعا است اما با همه اين اوصاف به نظر مي رسد بايد براي مقابله و مقاومت در برابر زلزله دست به نهضتي عظيم زد و اجازه نداد حتي يک خانه در دورافتاده ترين روستاي کشور بدون رعايت قوانين استحکام بنا و مقاوم سازي ساخته شود و بايد به شدت با متخلفين برخورد شود چه اين متخلفين از پيمانکاران بزرگ باشند و چه از نهادهاي دولتي و چه حتي فردي که مي خواهد يک چارديواري به عنوان سرپناه براي خود بسازد.در هر حال بايد شرط اساسي احداث هر بنا، در نظر گرفتن زلزله خيز بودن کشور و احداث بنا متناسب با اين واقعيت گريز ناپذير باشد. براي تحقق چنين امر مهمي به لطف الهي امروز در کشورمان هم از دانش فني و تخصصي بسيار بالايي برخورداريم و هم از نيروي کار ماهر و هم از مصالح خوب و مرغوب مي توانيم بهره بگيريم. قطعا برنامه ريزي و سرمايه گذاري براي چنين امر مهمي ضرورتي انکارناپذير است چرا که اگر در اين مسير گام هاي بزرگ و بسيار اساسي برداشته شود به اميد خدا ديگر هيچ وقت شاهد غمبارشدن فضاي کشور و قرباني شدن هزاران نفر در زير آوار زلزله هايي مثل زلزله طبس و رودبار و بم و … نخواهيم بود و همچنين سرمايه هاي کشور نيز ديگر در يک بازه زماني کوتاه پس از زلزله راهي مناطق تخريب شده نمي شود و نه تنها سرمايه ها بلکه روح و روان جامعه و کشور و مردم متالم و متاثر از تلفات جاني و مالي زلزله هاي احتمالي نخواهد شد. اين مهم ميسور است اگر عزم ملي و اراده دولت و مجلس بر اين امر تعلق گيرد و ضرورت آن براي برنامه ريزان و قانون گذاران و مسئولان عميقا درک شود. به نظر مي رسد در ادامه کارهاي انجام شده در جهت ساخت بناها و ساختمان هاي مستحکم و منطبق بر قوانين وضع شده و شرايط زلزله خيزي کشور، اين حرکت اساسي و ضروري بايد به پشتوانه مجموعه حاکميت و همکاري و همياري مردم شتاب هرچه بيشتري پيدا کند قبل از آن که لرزه هاي هولناک ديگري بر جان زمين بيفتد و فاجعه بر در بکوبد.
خراسان – مورخ پنج‌شنبه 1392/01/29

امداد و نجات هلال احمر در مناطق زلزله زده سراوان همچنان ادامه دارد.
نظر ها
Advertisements

کارها

Information

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s




%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: