نگاهی جامعه شناختی به جائزه ی کانون مدافعان حقوق بشر

24 12 2014

balouch-abdlhamidنگاهی جامعه شناختی به جائزه ی کانون مدافعان حقوق بشر
عبدالوهاب شهلی بر
1.«کانون مدافعان حقوق بشر» جایزه امسالش را به «مولوی عبدالحمید اسماعیل زهی»؛ شخصیت مذهبی و کاریزماتیک بلوچستان، اختصاص داد که در میان بخش بزرگی از سنی های ایران نفوذ قابل توجهی دارد، که از منظری جامعه شناختی، قابل توجه و شایسته ی تحلیل است. به واقع، جدا از جایگاه سیاسی اهدا کننده و نیز منازعات سیاسی و ایدئولوژیکی که بین حاکمیت جمهوری اسلامی و نیز نیروهای اپوزیسیون آن وجود دارند، که به شدت مهم اند، با اهدای این جایزه، برای دومین بار است که بعد از انقلاب اسلامی، یک شخصیت بلوچ از منظری ایجابی و نه سلبی، در جایگاهی ملی در حیات سیاسی-اجتماعی کشور ظاهر می شود و جدا از منازعات سیاسی و ایدئولوژیک، می تواند در راستای وارد کردن حاشیه ی جامعه ی ایرانی، که بلوچ ها بخشی از آن هستند، به متن آن، باشد؛ برای اولین بار، در فرایند تدوین قانون اساسی بود که «مولوی عبدالعزیز ملازاده» در حیات ملی کشور، نمود یافت و منجر به مشارکت بسیار بالای بلوچ ها در رفراندم قانون اساسی شد.
2.از منظری نمادین، یکی از عرصه های تثبیت دولت- ملت، ترکیب شخصیت های ملی مطرح در آن است. به واقع، در کشورهای متکثر قومی و مذهبی، هر چه در منوی شخصیت های ملی آن، پوشش بیشتری از تنوع جغرافیایی، مذهبی و قومی وجود داشته باشد، تداوم وحدت سرزمینی و تمامیت ارضی و هویت ملی اش، گسترده تر و عمیق تر خواهد بود. از چنین نگاهی، اقدام کانون مدافعان حقوق بشر، قابل تآمل و شایسته تقدیر است؛ بخصوص از این جهت که بلوچ یکی از اقوام ایرانی، است که کمترین نمود را در متن جامعه ی ایرانی دارد و غالباً دیده نمی شود.
3.در خصوص وارد نمودن حاشیه ی جامعه ی ایرانی در متن آن، به نظر می رسد که نظام سیاسی و نهادهای مدافع آن از جامعه ی مدنی و نیز نیروهای اپوزیسیون، پیشتازتر بوده اند. بطوریکه به عنوان مثال در خصوص مولوی عبدالحمید، با در نظر داشتن هویت فکری و سیاسی اش، ایشان در حدود یک سال و نیم اخیر و قبل از اهداء جایزه ی فوق، جهت حضور در «مراسم تحلیف رئیس جمهور»، «کنفراس جهانی تقریب مذاهب» و نیز « کنگره جهانی جریان‌های افراطی و تکفیری از دیدگاه علمای اسلام» دعوت می شوند و حضور می یابند. لذا ضروری است، جامعه مدنی مرکز، جدا از گرایشات سیاسی و ایدئولوژیک اش، بیشتر از این، تمام ایران را ببیند و خود را از نظر قومی و مذهبی محدود نکند.
4.مولوی عبدالحمید اسماعیل زهی، هر چند شخصیتی دینی است اما وجه تشخص اش از بقیه ی شخصیت های دینی سنی های ایران، ورود جدی اش به مسائل سیاسی و اجتماعی جامعه ی ایرانی و نیز بطور خاص جامعه ی خاستگاه اش، بلوچستان، است که منجر به شکل گرفتن یک حمایت قوی توده ای و قومی از وی شده است که برای هیچ یک از روحانیون سنی ایران وجود ندارد. در واقع، بعد از انقلاب اسلامی که امکاناتی ساختاری و منحصر به فرد، برای کنشگری نهاد مذهب در جامعه ی بلوچستان فراهم می شود، این امکان شکل می گیرد، که مولوی ها در قالب «مذهب»، هویتی کلان تر و فراگیرتر از «قبیله» برای مردم بلوچ مطرح کنند و نیروهای قبیله ایی و حتی دانشگاهیان بلوچ را به حاشیه برانند. مضاف بر این، آنها حتی موفق می شوند که بخش قابل توجهی از نیروهای قبیله ایی و دانشگاهیان بلوچ را در دایره خودشان تعریف کنند و از توان قبیله ای و فکری آنها، بهره بگیرند. لذا آنها در کنار ایفای نقشی دینی و اخلاقی، نقشی اجتماعی و سیاسی به دوش می گیرند که منجر به ساخته شدن و ظهور شخصیتی مثل مولوی عبدالحمید می شود. روحانیون بلوچ، با کمک مذهب، بعد از نفوذ فراگیر در جامعه ی بلوچی، امکان پیوند این جامعه را از طریق مذهب با سایر سنی های ایران، فراهم می کنند و لذا بلوچ و مسائل اش، ابعادی ملی و حتی جهانی می یابد؛ هر چند که در ظاهر بیانی مذهبی به خود می گیرند.
5.نهاد مذهب در بلوچستان امروز، علی رغم ریشه های بنیادگرایانه اش، سمت و سویی به شدت عمل گرایانه گرفته است و تلاش می کند که خودش را نیز با فضای سیاسی و اجتماعی جامعه ی بلوچی و نیز کشور، تنظیم کند. در واقع، هر چند با ورود «دیوبندیسم» به منطقه ی بلوچستان، دين از یک حالت ابتدايي، حداقلی و سازمان نيافته به سمت و سوی تنظیم زندگی اجتماعی و فردی براساس آموزه هایش، قدم گذاشت، ولی فشار واقعیت های سیاسی و اجتماعی دو دهه ی اخیر، آن را به سمت و سوهایی غیربنیادگرایانه، جهت داده است. به بیانی تفضیلی تر، در اوائل ورودِ قرائت دیوبندی از اسلام سنی به بلوچستان و اقدام آن به نهادسازی، مولوی های نوظهور، با تخطه کردن فضای عمومی جامعه و نیز ملاهاي قديمي و نا آشنا خواندن آنها نسبت به آموزهاي ديني و نداشتن سواد جدي، به دنبال شکل دادن نظم اجتماعي و فرهنگي خاصي در منطقه بر مي آيند و به اصطلاح، مردم بلوچ را دعوت به ايمان آوردن مجدد به اسلام راستين، آنطوريکه در متون درجه يک و بنيادي دين، بيان شده است، مي نمايند. اما در ادامه، که نقش های سیاسی و اجتماعی برای خودشان تعریف می کنند، روز به روز از نگاه انتقادی شان به زندگی فردی و اجتماعی مردم کاسته می شود و خودشان را با نبض جامعه تنظیم می کنند تا اینکه خواسته باشند، جامعه ایی بنیادگرایانه بسازند.
6.با تحولاتی ساختاری که در اثر شهرنشینی، ارتباطات و افزایش تحصیلات دانشگاهی در بلوچستان حادث شده است، در لایه های زیرین جامعه، تحولاتی جدی در حال وقوع است که چگونگی برخورد نظام سیاسی و جریان های جامعه ی مدنی ایران با آنها فوق العاده مهم است. به بیانی دیگر، با توجه به رقابتی که در میان نیروهای اجتماعی مختلف در درون جامعه ی بلوچی وجود دارد، سرمایه معنوی و منزلتی که بیرون از جامعه ی محلی، نصیب آنها می شود، می تواند تاثیراتی جدی در حیات سیاسی و اجتماعی حال و نیز آینده ی آنها، داشته باشد. به واقع، اهمیت این موضوع ایجاب می کند که آنها به دنبال تعریف کلان تر از فضای کنشگری شان باشند و پیوند بیشتری با امر ملی جستجو کنند. لذا نیروهایی که گفتمانشان و هویتی که برای خودشان تعریف می کنند به شدت محدود و ماهیتی بیولوژیک و خونی دارند، روز به روز منزوی تر شده و در بازی میان عام گرایی و خاص گرایی، بازنده شوند. لذا، ریشه دواندن بیشترِ دولت-ملت ایرانی در گروی فراهم نمودن امکان پیوندِ بیشتر نیروهای اجتماعی سازگار با روح زمانه با امر ملی، درمناطق مختلف ایران است. تأمل در این خصوص، جدیت بیشتری را از نظام سیاسی ملی و نیز جامعه ی مدنی، می طلبد.
عبدالوهاب شهلی بر
تهران-سه شنبه
93/10/2
****************************************************************************************
جایزه سالانه کانون مدافعان حقوق بشر به مولوی عبدالحمید تعلق گرفت
جایزه توسط نایب رئیس کانون به مولوی عبدالحمید داده شد
کانون مدافعان حقوق بشر، مولوی عبدالحمید اسماعیل‌زهی، امام جمعه اهل سنت زاهدان را، به عنوان «تلاشگر حقوق بشر» سال ۱۳۹۳ انتخاب کرد.
سایت کانون مدافعان حقوق بشر امروز سه شنبه دوم دی (۲۳ سپتامبر) اعلام کرد که این جایزه به علت «تلاش های بی وقفه و پیگیرانه مولوی عبدالحمید در سال‌های گذشته برای برقراری روابط آشتی جویانه بین اقوام و گرایش‌های مختلف مذهبی در استان سیستان و بلوچستان» به این روحانی تعلق گرفته است.
کانون مدافعان حقوق بشر که در سال ۱۳۸۰ توسط شیرین عبادی، برنده جایزه صلح نوبل و همکارانش تاسیس شد، از سال ۱۳۸۶ اعطای جایزه «تلاشگر حقوق بشر» را آغاز کرده است. این جایزه تاکنون، به آیت الله حسینعلی منتظری، عزت الله سحابی، عباس امیر انتظام، محمد ملکی و تقی رحمانی اهدا شده است.
این تشکل مدافع حقوق بشر، در بیانیه ای به مناسبت اهدای جایزه خود، از مولوی عبدالحمید به خاطر «الگوسازی مناسب از زیست مسالمت آمیز توأم با فعالیت علنی و شفاف» تقدیر کرده است.
کانون مدافعان حقوق بشر اعلام کرد که این جایزه به علت ‹تلاش های بی وقفه و پیگیرانه مولوی عبدالحمید در سال‌های گذشته برای برقراری روابط آشتی جویانه بین اقوام و گرایش‌های مختلف مذهبی در استان سیستان و بلوچستان› به مولوی عبدالحمید تعلق گرفته است
در ادامه بیانیه آمده است: «مولوی عبدالحمید همچنین با کمک و یاری رسانی به نهادهای مردمی و فعالیت های مدنی در حوزه های مختلف مانند بهداشت و سلامت تا مسائل مربوط به زنان سرپرست خانوار و حتی پرونده های قضایی اهالی منطقه و در گیری‌های قومی در استان سیستان و بلوچستان به سهم خود، تلاشی مؤثر و ماندگار در گسترش کار مدنی و شکل گیری نهادهای مردمی داشته است.»
کانون مدافعان حقوق بشر از سوی دیگر تلاش های امام جمعه اهل سنت زاهدان در جهت «تحقق حقوق اساسی و بنیادین مردم که در قانون اساسی تصریح شده و همچنین حفظ کرامت والای انسان» را ارزشمند دانسته است.
این تشکل مدافع حقوق بشر در بخش دیگری از بیانیه خود، به یادآوری فشارهایی پرداخته که در سال های اخیر از سوی برخی دستگاه های حکومتی بر مولوی عبدالحمید و نزدیکان او وارد شده است.
بیانیه به عنوان نمونه، به «بازداشت اعضای خانواده آقایان محمد اسماعیل ملازهی و عبدالعلیم شه بخش که ماه‌ها در سلول‌های انفرادی طویل المدت نگهداری شده و سپس به شهرستان‌های دور تبعید شده اند و همچنین بازداشت مولوی احمد نارویی و مولوی عبدالفتی بدری از همکاران نزدیک ایشان و ممنوع الخروج شدن اعضای خانواده و پسرانشان در سال‌های اخیر» اشاره کرده است.
کانون مدافعان حقوق بشر افزوده است که چنین فشارهایی، مولوی عبدالحمید را از «پی‌گیری و تلاش مسالمت جویانه برای احقاق حقوق انسانی» باز نداشته، و برای آزادی سربازان گروگان گرفته شده ایرانی، با موفقیت تلاش کرده است.
در ماه بهمن سال گذشته، افراد مسلح گروه جیش العدل پنج مرزبان ایرانی را در نزدیکی مرز ایران و پاکستان ربودند که به دنبال آن، مولوی عبدالحمید، برای آزادی گروگان های ایرانی به میانجیگری پرداخت.
جایزه ‹تلاشگر حقوق بشر› تاکنون، به آیت الله حسینعلی منتظری، عزت الله سحابی، عباس امیر انتظام، محمد ملکی و تقی رحمانی اهدا شده است
در نتیجه تلاش های انجام شده برای آزادی سربازان ایرانی، پس از گذشت حدود دو ماه از گروگان گیری، چهار تن از آنان آزاد شدند، هرچند که در مورد سرنوشت مرزبان دیگر اطلاعات متفاوتی منتشر شده است.
در پی آزادی گروگان ها، حسن روحانی رئیس جمهور ایران از کمک مردم و رهبران محلی استان سیستان و بلوچستان برای آزادی مرزبانان ایرانی تشکر کرد.
جایزه «تلاشگر حقوق بشر»، که شکل منشور حقوق بشر کورش را دارد، توسط نرگس محمدی، نایب رئیس کانون مدافعان حقوق بشر به مولوی عبدالحمید داده شده است.
http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2014/12/141223_l39_human_rights_prize_abdolhamid

******************
مولوی عبدالحمید برنده جایزه کانون حقوق بشر ایران شد
سه شنبه 1 ربیع الاول 1436هـ – 23 دسامبر 2014م
دبی-العربیه.نت فارسی
مولوی عبدالحمید اسماعیل ‌زهی امام جمعه اهل سنت شهر زاهدان مرکز استان سیستان و بلوچستان و همچنین مدیر بزرگترین دانشگاه اسلامی اهل سنت ایران از سوی کانون مدافعان حقوق بشر به عنوان برنده جایزه «تلاشگر حقوق بشر» سال ۱۳۹۳ هجری شمسی معرفی شد.

کانون مدافعان حقوق بشر از سال ۱۳۸۶ هجری شمسی، هر سال از میان تلاشگران حقوق بشر، یک نفر را به عنوان برنده جایزه «تلاشگر حقوق بشر» معرفی می‌کند. برنده این جایزه در روز جهانی حقوق بشر- ۱۰ دسامبر- تعیین می‌شود.

به گزارش سایت کانون مدافعان حقوق بشر، جایزه تلاشگر حقوق بشر در سال ۱۳۹۳ «به پاس تلاش‌های بی‌وقفه و پیگیرانه مولوی عبدالحمید در سال‌های گذشته برای برقراری روابط آشتی جویانه بین اقوام و گرایش‌های مختلف مذهبی در استان سیستان و بلوچستان» به این روحانی برجسته اهل سنت تعلق گرفت.

کانون مدافعان حقوق بشر در بیانیه‌ خود با اعلام این خبر، به بیان چرایی اهدای جایزه «تلاشگر حقوق بشر» سال ۱۳۹۳ به مولوی عبدالحمید پرداخت.

در بیانیه آمده است: «بسیار مفتخر هستیم که جایزه «تلاشگر حقوق بشر» کانون مدافعان حقوق بشردر سال ۱۳۹۳ به آقای مولوی عبدالحمید، یکی ازعلمای اهل سنت در ایران تقدیم می‌شود.»

این بیانیه ادامه داده است: «آقای مولوی عبدالحمید تلاش‌های بی‌وقفه و پیگیرانه‌ای در سال‌های گذشته برای برقراری روابط آشتی جویانه بین اقوام و گرایش‌های مذهبی مختلف در استان محروم سیستان و بلوچستان داشته است.»

کانون مدافعان حقوق بشر ایران افزوده است: «با وجود اینکه استان سیستان و بلوچستان یکی از استان‌های مرزی ایران و همجوار با دو کشور افغانستان و پاکستان است و مردم دو کشور افغانستان و پاکستان سال‌ها دچار اختلاف‌ها و جنگ‌های قومی و مذهبی هستند اما آقای مولوی عبدالحمید تلاش کرده است تا از اختلاف‌های قومی، قبیله‌ای و مذهبی را در این استان کاسته و با ارائه الگویی تأثیر گذار از زیست مسالمت آمیز و توأم با صلح و مدارا و تحمل یکدیگر، به امنیت و ثبات و جلوگیری از خشونت یاری رساند. مولوی عبدالحمید با تحمل سختی‌ها و فشارهای بسیار از هرگونه افراط و تفریط پرهیز کرده و با حضور فعال و چشمگیر در عرصه‌های اجتماعی سعی در الگوسازی مناسب از زیست مسالمت آمیز توأم با فعالیت علنی و شفاف کرده است.»

بنا بر این بیانیه: «چنین تلاش‌هایی در شرایط کنونی که آتش جنگ و خشونت و انسان کشی در کشورهای منطقه شعله ور گشته و جهان را متأثر کرده است، نه تنها خدمت به اهل سنت و بلوچ بلکه تلاشی بس گرانقدر در راه برقراری صلح و ثبات و امنیت در سرزمین سر بلند ایران و حتی ارائه مدل و الگویی از زندگی مسالمت آمیز اقوام در کنار یکدیگر برای جهانیان است».

کانون مدافعان حقوق بشر ادامه می‌دهد: «این در حالی است که مولوی عبدالحمید و خانواده محترمشان با فشار‌های بسیار مواجه بوده‌اند؛ از جمله بازداشت اعضای خانواده- آقایان محمد اسماعیل ملازهی و عبدالعلیم شه بخش (همسران دخترانشان) – که ماه‌ها در سلول‌های انفرادی طویل المدت نگهداری شده و سپس به شهرستان‌های دور تبعید شده‌اند و همچنین بازداشت مولوی احمد نارویی و مولوی عبدالفتی بدری از همکاران نزدیک ایشان و ممنوع الخروج شدن اعضای خانواده و پسرانشان در سال‌های اخیر. اما این فشار‌ها از سوی حکومت، نه تنها مولوی عبدالحمید را به دام خشونت و درگیری نکشانده یا منفعل نکرده است بلکه او را در پی‌گیری و تلاش مسالمت جویانه برای احقاق حقوق انسانی مصمم‌تر کرده است. چنانچه چندی پیش شاهد بودیم که با تمام قدرت و احساس مسئولیت و نوع دوستی برای آزادی سربازان گروگان گرفته شده ایرانی تلاش کرد که موفقیت آمیز بود».

بنا بر این بیانیهک «مولوی عبدالحمید همچنین با کمک و یاری رسانی به نهادهای مردمی و فعالیت‌های مدنی در حوزه‌های مختلف مانند بهداشت و سلامت تا مسائل مربوط به زنان سرپرست خانوار و حتی پرونده‌های قضایی اهالی منطقه و در گیری‌های قومی در استان سیستان و بلوچستان به سهم خود، تلاشی مؤثر و ماندگار در گسترش کار مدنی وشکل گیری نهادهای مردمی داشته است».

بر همین اساس نرگس محمدی، نایب رییس کانون مدافعان حقوق بشر روز سه شنبه ۲۵ آذر ماه ۱۳۹۳ با سفر به استان سیستان و بلوچستان، تندیس منشور کوروش را به نشان جایزه تلاشگر حقوق بشر به مولوی عبدالحمید تقدیم کرد.

مولوی عبدالحمید به هنگام دریافت جایزه تلاشگر حقوق بشر با بیان اینکه محور فکر و فعالیت‌هایشان بشریت و انسانیت بوده است، گفت که فکر می‌کند باید تلاش کرد تا آتش جنگ و خونریزی خاموش شود و تمام ادیان، مذاهب و عقاید بتوانند با صلح و آرامش و احترام به عقاید یکدیگر در کنار هم زندگی کنند.

مولوی عبدالحمید همچنین توجه به حقوق اقلیت‌ها و اقوام مختلف را امری ضروری دانست و برای جهان و بشریت آرزوی صلح و ثبات کرد.

نایب رییس کانون مدافعان حقوق بشرنیز تأکید کرد که دلیل تقدیم اینجایزه به مولوی عبدالحمید، تلاش‌های مسالمت آمیز این روحانی برجسته اهل سنت در مسیر نهادینه شدن صلح و امنیت بوده است.

خانم محمدی با اشاره به سختی و رنج فراوانی که مولوی عبدالحمید در این راه کشیده است، گفت: «این تندیس که منشور کورش است به رسم تقدیر از تلاش‌های تلاشگری خستگی ناپذیر که بی‌ادعا در منطقه‌ای محروم برای تحقق صلح و امنیت و زیستی مسالمت آمیز و مدنی کوشیده است، اهدا می‌شود.»

نایب رییس کانون مدافعان حقوق بشر در پایان این دیدار گفت: «ما در کنار شما هستیم و برای رسیدن به صلح و زندگی عاری از خشونت و خونریزی و همچنین برای رسیدن به درجه‌ای از شخصیت والای بشری که با مدارا و دوستی در کنار هم زندگی و حقوق انسانی یکدیگر را رعایت کنیم، دست یاری به سوی شما دراز می‌کنیم تا شاهد صلحی پایدار در کشور و در جهان باشیم.»

کانون مدافعان حقوق بشر در سال ۱۳۸۶ عباس امیر انتظام، در سال ۱۳۸۷ تقی رحمانی، در سال۱۳۸۸ آیت الله منتظری، در سال ۱۳۸۹ عزت الله سحابی و در سال ۱۳۹۲ محمد ملکی را به عنوان برنده جایزه «تلاشگر حقوق بشر» اعلام و تندیس منشور حقوق بشر را به آنان هدیه کرد.

Advertisements

کارها

Information

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s




%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: